Logo
Logo

BỘ Y TẾ

cục phòng, chống HIV/AIDS

Điều trị dự phòng trước phơi nhiễm với HIV - Những điều cần lưu ý

Ngày xuất bản : 18/12/2020 - Lượt Xem: 1073

Đầu năm 2017, điều trị dự phòng trước phơi nhiễm với HIV (PrEP) được thí điểm tại 02 thành phố là Hà Nội và Hồ Chí Minh. Kết quả thí điểm cho thấy không có trường hợp nào bị nhiễm HIV sau khi điều trị PrEP. Năm 2020, Việt Nam đã triển khai mở rộng chương trình PrEP tại 27 tỉnh, thành phố và trong thời gian tới sẽ mở rộng dịch vụ PrEP ra tất cả các tỉnh, thành phố trong cả nước. Vậy khi dùng PrEp cần lưu ý gì?

128265592_677070289868872_1201139482378324191_n-640x480-.jpg

Phó Cục trưởng Phan Thị Thu Hương tại Hội thảo tổng kết 2 năm triển khai PrEP tại Việt Nam

PrEP là điều trị dự phòng trước phơi nhiễm với HIV
Thuốc PrEP đang được sử dụng ở Việt Nam là thuốc dạng viên uống kết hợp giữa hai thuốc Tenofovir và Emtricitabine (TDF/FTC) với hàm lượng 300mg/200mg, liều dùng uống 1 viên/ngày. Nên uống thuốc ở 1 thời điểm cố định trong ngày để tạo thói quen uống thuốc hằng ngày.

Những người nên sử dụng PrEP
Hiện nay Bộ Y tế hướng dẫn các đối tượng sau nên dùng PrEP để dự phòng lây nhiễm HIV, cụ thể là: Nam có quan hệ tình dục đồng giới; Người chuyển giới nữ; Người bán dâm; Người tiêm chích ma túy; Bạn tình của người nhiễm HIV mà người nhiễm HIV đó chưa điều trị ARV hoặc điều trị ARV nhưng tải lượng HIV chưa đạt dưới ngưỡng phát hiện vi rút (vẫn còn trên 200 bản sao/ml máu).
Một người đang dùng PrEP, nếu muốn có thể dừng sử dụng
Khách hàng có thể chủ động dừng PrEP vì các lý do cá nhân như không còn hành vi nguy cơ lây nhiễm HIV hoặc do tác dụng phụ của thuốc...
Thầy thuốc có thể chỉ định cho khách hàng dừng sử dụng PrEP khi: Khách hàng đã thay đổi hành vi và không còn nguy cơ lây nhiễm HIV như: luôn sử dụng bao cao su đúng cách mỗi lần quan hệ tình dục; không sử dụng chung bơm kim tiêm…; Khách hàng chỉ có một bạn tình mà bạn tình có HIV âm tính và không có hành vi nguy cơ cao; Vợ/chồng hoặc bạn tình nhiễm HIV đã điều trị ARV trên 6 tháng và có tải lượng vi rút đạt dưới ngưỡng phát hiện (dưới 200 bản sao/ml máu); Không có quan hệ tình dục.
Khi có chỉ định ngừng PrEP, khách hàng là người quan hệ tình dục qua đường âm đạo hoặc người dự phòng nguy cơ lây nhiễm qua đường máu cần tiếp tục sử dụng đến hết 28 ngày sau lần phơi nhiễm cuối cùng. Đối với người nam quan hệ tình dục đồng giới qua hậu môn cần tiếp tục sử dụng thuốc PrEP 2 ngày sau lần quan hệ tình dục cuối cùng.
Đang dùng PrEP, khi quan hệ tình dục vẫn cần sử dụng thêm bao cao su
PrEP làm giảm nguy cơ lây nhiễm HIV nhưng vẫn có một tỷ lệ nhỏ có khả năng lây nhiễm HIV nếu không sử dụng bao cao su.
PrEP chỉ giúp phòng lây nhiễm HIV mà không phòng được các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác, không có tác dụng tránh thai, trong khi đó bao cao su vừa có tác dụng tránh lây nhiễm HIV vừa phòng các bệnh lây truyền qua đường tình dục như lậu, giang mai viêm gan B, C...và giúp phòng tránh mang thai ngoài ý muốn.
Vì vậy, để an toàn nhất, luôn dùng PrEP và sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục như biện pháp bổ sung cho nhau.
Bên cạnh PrEP hàng ngày còn có PrEP tình huống (ED PrEP)
PrEP dùng trước và sau khi quan hệ tình dục để dự phòng lây nhiễm HIV, được gọi là PrEP tình huống.
PrEP theo tình huống chỉ dùng cho đối tượng nam quan hệ tình dục đồng giới có chỉ định dùng PrEP và khi tần suất quan hệ tình dục trung bình dưới 2 lần/tuần. Những người này cũng cần chắc chắn rằng có thuốc để đảm bảo được việc dùng thuốc ARV trong vòng 2-24 giờ trước khi quan hệ tình dục.
Không sử dụng PrEP theo tình huống cho: Phụ nữ hoặc người chuyển giới nữ; Chuyển giới nam có quan hệ tình dục qua đường âm đạo; Nam quan hệ tình dục với nữ qua đường âm đạo/hậu môn.; Người có viêm gan B mạn tính; Người tiêm chích ma túy.
Do không uống hàng ngày nên PrEP tình huống được dùng theo công thức: 2 + 1 + 1 tức là:
- Uống 2 viên (liều đầu tiên) trước khi quan hệ tình dục 24 giờ, chậm nhất là 2 giờ trước khi có quan hệ tình dục.
- Uống viên thứ 3: sau 24 giờ tính từ khi uống liều đầu tiên
- Uống viên thứ 4: sau 24 giờ tính từ khi uống liều thứ hai.
Nếu uống đúng hướng dẫn, người có quan hệ tình dục đồng giới cũng có thể bảo vệ khỏi lây nhiễm HIV.

PrEP không phải là vắc xin
Vắc xin giúp hệ miễn dịch sinh ra kháng thể của cơ thể để chống lại một nhiễm trùng nào đó trong thời gian dài. Còn PrEP là sự kết hợp của 2 loại thuốc kháng vi rút để dự phòng lây nhiễm HIV. PrEP cần phải được uống mỗi ngày. Khi dừng, thuốc hết tác dụng.

Nguyễn Vân

Bình luận
Tìm kiếm văn bản