Logo
Logo

BỘ Y TẾ

cục phòng, chống HIV/AIDS

Cần Thơ: Xét nghiệm HIV tại cộng đồng bước đầu đã phát huy hiệu quả

Ngày xuất bản : 29/09/2017 - Lượt Xem: 9098

Kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV/AIDS vẫn đang tồn tại ở cộng đồng, làm cho rất nhiều người có nguy cơ không dám đi xét nghiệm HIV. Do đó, việc tổ chức xét nghiệm HIV tại cộng đồng để phát hiện sớm tình trạng bệnh của người nhiễm là việc làm rất cần thiết trên địa bàn thành phố Cần Thơ

Theo số liệu thống kê của Trung tâm phòng chống HIV/AIDS thành phố Cần Thơ, 8 tháng năm 2017, thành phố này có 77,5% người nhiễm HIV biết tình trạng nhiễm của bản thân; 58,1% người nhiễm HIV được điều trị bằng thuốc kháng virus ARV. Con số này theo ước tính của Cục Phòng chống HIV/AIDS là thấp bởi vẫn còn hơn 40% số nhiễm HIV/AIDS chưa được điều trị thuốc kháng vi rút ARV. Đây là một trong những nguồn lây nhiễm HIV cho cộng đồng. Mặc dù đã có rất nhiều nỗ lực trong việc mở rộng độ bao phủ, nâng cao chất lượng công tác tư vấn xét nghiệm, nhưng trên thực tế, số người nhiễm HIV chưa được phát hiện trong cộng đồng theo ước tính vẫn còn nhiều.

Trong khi đó, tình trạng kỳ thị và phân biệt đối xử vẫn đang diễn ra, làm rất nhiều người có nguy cơ không dám đi xét nghiệm HIV hoặc người nhiễm HIV không muốn tiết lộ tình trạng nhiễm HIV của mình sau khi đã được chẩn đoán. Vì vậy, việc tổ chức xét nghiệm HIV tại cộng đồng để phát hiện sớm tình trạng bệnh của người nhiễm là việc làm rất cần thiết trên địa bàn thành phố.

Tư vấn xét nghiệm HIV là hoạt động quan trọng đảm bảo cho thành công của mục tiêu 90-90-90: 90% người nhiễm HIV biết được tình trạng nhiễm HIV của mình, 90% người chẩn đoán nhiễm HIV được điều trị bằng thuốc ARV và 90% người điều trị ARV có tải lượng vi rút ở mức thấp để làm giảm lây nhiễm HIV sang người khác.

1.jpg
Xét nghiệm HIV tại cộng đồng cho nhóm MSM tại Cần Thơ. Ảnh: Kha Thoa

Hiện nay, nước ta có trên 1.100 cơ sở y tế triển khai tư vấn và xét nghiệm HIV, hơn 100 phòng xét nghiệm khẳng định ở 63 tỉnh, thành phố. Hàng năm, triển khai khoảng hơn 2 triệu mẫu xét nghiệm HIV. Tuy nhiên trong bối cảnh kinh phí cắt giảm, các mô hình tư vấn xét nghiệm truyền thống ngày càng khó khăn, tỷ lệ xét nghiệm HIV dương tính thấp cần phải có những mô hình mới, cách làm mới để có thể phát hiện được nhiều người nhiễm HIV hơn, dễ dàng tiếp cận với các dịch vụ này hơn.
Để giúp cho việc triển khai các hình thức mới này, từ năm 2015, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 4306/QĐ-BYT về Kế hoạch Thí điểm tư vấn xét nghiệm HIV tại cộng đồng. Đến nay với sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế mô hình này đã được triển khai tại nhiều tỉnh, thành phố trong đó có thành phố Cần Thơ và bước đầu đã thấy các lợi ích và kết quả rõ rệt đó là: Người có nhu cầu xét nghiệm đã dễ dàng hơn trong tiếp cận dịch vụ, giảm kỳ thị phân biệt đối xử, số người biết tình trạng nhiễm HIV nhiều hơn, dịch vụ thân thiện hơn, kết nối những người có kết quả sàng lọc ban đầu dương tính với các phòng xét nghiệm khẳng định và cơ sở điều trị ARV nhanh hơn và do đó tỷ lệ mất dấu không còn hoặc rất thấp. Những người không nhiễm HIV cũng có cơ hội tiếp cận các thông tin và dịch vụ dự phòng lây nhiễm HIV tốt hơn.

Hiện Cần Thơ đã triển khai tư vấn xét nghiệm HIV tại cộng đồng do cán bộ không chuyên thực hiện (các nhóm dựa vào cộng đồng thực hiện) từ cuối tháng 2/2017 đến nay và kết quả cho thấy mô hình này bước đầu đã có hiệu quả khá tốt. Cần Thơ có 2 loại hình xét nghiệm HIV được triển khai tại cộng đồng đó là xét nghiệm HIV bằng dịch miệng hoặc lấy máu đầu ngón tay để làm xét nghiệm cả HIV và giang mai. Chỉ trong 15-20 phút sẽ có kết quả.

Những người có phản ứng dương tính ban đầu sẽ được các nhóm hỗ trợ xét nghiệm khẳng định tại Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS thành phố Cần Thơ. Trường hợp nào được khẳng định là HIV dương tính sẽ kết nối vào điều trị ARV.

Trong chuyến đi thực tế tại Cần Thơ, thăm mô hình hoạt động truyền thông phòng chống HIV/AIDS, xét nghiệm tại cộng đồng và sinh hoạt cộng đồng của nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM) tại Cần Thơ, tâm sự với chúng tôi, anh N.N.C, một nhân viên tiếp cận cộng đồng chuyên làm tư vấn xét nghiệm cho đối tượng MSM cho biết, mặc dù mới làm được 2 tháng nhưng anh đã thực hiện xét nghiệm cho hơn 70 đối tượng MSM, trong số này đã có 1 số người “có phản ứng” dương tính với HIV. Đồng thời, anh và các bạn MSM thường tổ chức các buổi truyền thông để tuyên truyền nguy cơ lây nhiễm HIV và cung cấp dịch vụ tự nguyện xét nghiệm HIV cho họ. Rất may mắn, không chỉ có cộng đồng MSM hưởng ứng hình thức tự làm xét nghiệm cho nhau mà nhiều phụ nữ mại dâm đường phố, đối tượng nghiện hút, chích cũng đều rất quan tâm và hưởng ứng.

Anh N.N.C cho biết, trước khi làm xét nghiệm tại cộng đồng cho nhóm MSM, anh đã được Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS Cần Thơ tập huấn về các kiến thức cơ bản về bệnh giang mai; kỹ thuật xét nghiệm HIV và giang mai; kỹ thuật xét nghiệm HIV bằng dịch miệng; thực hành xét nghiệm; tư vấn về các bệnh lây truyền qua đường tình dục; kết nối điều trị và dự phòng…

Với vai trò là trưởng nhóm S đỏ tại Cần Thơ, anh T.Q.P tâm sự, loại hình xét nghiệm HIV tại cộng đồng này có tính an toàn, bảo mật danh tính cao, có kết quả nhanh và đáng tin cậy nên rất nhiều bạn trong nhóm MSM đã tình nguyện đến để làm test HIV. Điều đó phần nào giúp các bạn chủ động phát hiện sớm được tình trạng bệnh của mình, qua đó tự biết cách bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cho mọi người xung quanh.

“Thông qua các buổi sinh hoạt của nhóm MSM, em cũng lồng ghép các câu chuyện, chia sẻ những kiến thức đúng, những kinh nghiệm của mình đến các bạn trong nhóm để cùng hiểu và thực hành đúng về phòng, chống HIV/AIDS”- anh T.Q.P chia sẻ .

Có thể nói, việc triển khai mô hình xét nghiệm HIV tại cộng đồng và tư vấn xét nghiệm là một mô hình rất hiệu quả trong việc tăng tỷ lệ xét nghiệm trong nhóm những người có nguy cơ cao với HIV./.

theo Báo điện tử Đảng Cộng sản

Bình luận
Tìm kiếm văn bản
Thăm dò ý kiến

Xin bạn cho biết sắp tới nguồn tài trợ sẽ hết, các dịch vụ điều trị HIV/AIDS chi trả qua BHYT. Bạn có sẵn sàng mua BHYT không?