Logo
Logo

BỘ Y TẾ

cục phòng, chống HIV/AIDS

Đối thoại của cộng đồng trong thực hiện pháp luật về phòng, chống HIV/AIDS

Ngày xuất bản : 30/03/2017 - Lượt Xem: 982

Đó là tiếng nói của cộng đồng người nhiễm HIV, người nghiện ma túy, phụ nữ mại dâm, người đồng tính nam, người chuyển giới với Ủy ban Các Vấn đề xã hội Quốc hội, Bộ Y tế, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Bộ Công an tại Hội thảo ngày 28/3 vừa qua ở Hà Nội.

29-3-anh-thoa-1-.jpg

Ông Đặng Thuần Phong – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội, Quốc hội chủ trì Hội thảo

Ghi nhận thành công
    Bằng những chính sách ưu việt của nhà nước và sự quan tâm đầu tư của Chính phủ, công tác phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam đã đạt được những thành công không những được quốc tế đánh giá cao mà những người hưởng lợi cũng không thể phủ nhận. Đại biểu đến từ Sơn La đại diện cho nhóm người nghiện ma túy bị nhiễm HIV cho biết, công tác phòng, chống HIV/AIDS đã làm được rất nhiều việc nhưng công tác điều trị và chăm sóc là thành công nhất. Trong những năm 2000 – 2003, khu vực anh sinh sống hàng tuần có từ 2 đến 3 người chết vì AIDS nhưng đến nay, cả năm chỉ chết 1 đến 2 người vì hầu hết người nhiễm đã được uống thuốc kháng vi rút miễn phí, được điều trị và chăm sóc các nhiễm trùng cơ hội. Đến năm 2013 công tác điều trị nghiện bằng Methadone cũng đã đem đến cơ hội sống hòa nhập với cộng đồng cho người nghiện ma túy. Chỉ có điều trị nghiện bằng Methadone người nghiện mới có thể đủ sức khỏe làm ra của cải nuôi sống bản thân và hỗ trợ gia đình. Anh cho hay, đã tham gia điều trị cai nghiện bắt buộc ba đợt tại Trung tâm mỗi đợt hai năm nhưng khi ra lại tái nghiện ngay.
    Trước đây, mạng lưới đồng đẳng viên được biết đến vai trò lớn nhất là truyền thông, tư vấn, cung cấp bơm kim tiêm sạch và bao cao su, thu nhặt bơm, tiêu hủy kim tiêm bẩn. Đến nay, các tổ chức cộng đồng còn có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tìm ca nhiễm HIV mới và kết nối tới cơ sở điều trị. Tại Điện Biên trong năm 2016 và đầu năm 2017, 86% ca nhiễm HIV mới và 85% số nhiễm mới được điều trị ARV do thành viên của các tổ chức cộng đồng thực hiện, đại biểu đến từ Điện Biên chia sẻ.
Băn khoăn khi hết nguồn viện trợ
Đại biểu đến từ Nhóm Cát trắng – Long Biên, Hà Nội có ý kiến, không thể phủ nhận tác dụng dự phòng lây nhiễm HIV của bơm kim tiêm, bao cao su trong nhóm sử dụng ma túy và phụ nữ bán dâm. Chị đã tham gia là đồng đẳng viên nhiều năm nay, với sự tài trợ quốc tế, bơm kim tiêm và bao cao su còn chưa có đủ để phát cho nhóm đồng đẳng, thời gian tới với những nơi như chị đang quản lý chắc chắn sẽ gặp khó khăn, vậy những địa bàn không có dự án thì hoạt động này sẽ còn khó khăn gấp bội.
Điều trị bằng ARV hiệu quả cao như đã nói ở trên, nhưng thời gian tới sẽ thay thế nguồn thuốc ARV miễn phí bằng việc thông qua khám bảo hiểm y tế, vì lý do nào đó sẽ có tỷ lệ không nhỏ không tiếp cận được với bảo hiểm y tế và một số có bảo hiểm y tế cũng sẽ e ngại sử dụng vì lo sợ lộ danh tính. Với sự điều trị không tuân thủ tuyệt đối (liên tục, đúng phác đồ, đúng giờ) Người nhiễm HIV kháng thuốc sẽ có xu hướng tăng.
Thời gian vừa qua, hoạt động cộng đồng chủ yếu dựa vào nguồn viện trợ, khi hết nguồn này hoàn toàn phụ thuộc vào kinh phí trong nước. Nhiều đại biểu cho rằng, kinh phí trong nước quy định hỗ trợ 500 nghìn đồng/người/tháng là rất hạn chế, khó có thể duy trì được những nhiệm vụ hiện nay đang làm. Các đại biểu đến từ các tỉnh trọng điểm về HIV nhưng có điều kiện kinh tế khó khăn thì càng lo lắng hơn. Với mức chi như trên, tỉnh cũng không có thể cân đối để duy trì mạng lưới hiện có.
Khó khăn tham gia bảo hiểm y tế (BHYT)
Theo báo cáo của Cục Phòng, chống HIV/AIDS, hiện có 50% số người đang điều trị ARV có thẻ BHYT mặc dù đã được cán bộ y tế thông báo thời điểm dự kiến bắt đầu điều trị thông qua BHYT từ tháng 7/2017. Vậy có những rào cản nào khiến người nhiễm HIV không mua BHYT?
 Người nhiễm HIV chủ yếu là người nghèo, thu nhập không ổn định việc mua BHYT theo hộ gia đình làm cho họ không đủ khả năng chi trả. Nhiều người lo sợ nếu tham gia bảo hiểm y tế sẽ bị phát hiện và bị kỳ thị, phân biệt đối xử. Một số ít người nhiễm HIV đã hiểu được sự cần thiết và sẵn sàng mua BHYT nhưng họ lại thiếu giấy tờ tùy thân đặc biệt là những người mới ra trại, người không có nơi tạm trú.
Song song với đó, người nhiễm HIV còn có những e ngại khi có BHYT đi khám, chữa bệnh phải đưa giấy tờ chứng minh nhân thân sẽ bị lộ danh tính, đặc biệt là người đang làm trong cơ quan nhà nước, công ty, xí nghiệp, lực lượng vũ trang. Việc chưa kiện toàn được 100% cơ sở điều trị HIV/AIDS có khả năng khám, chữa bệnh BHYT cũng là nguyên nhân làm người nhiễm ở những địa phương đó chưa quyết tâm tiếp cận với BHYT.
Lý do khiến nhiều người nhiễm HIV chưa sẵn sàng mua thẻ BHYT nữa là do còn trông chờ sự hỗ trợ của Nhà nước hoặc các dự án. Tình trạng kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV/AIDS vẫn còn cao, gây cản trở cho người có nhu cầu tiếp cận các dịch vụ dự phòng, điều trị và chăm sóc nhiễm HIV/AIDS, làm giảm tác dụng và hiệu quả của các dịch vụ này, bao gồm cả việc mua và sử dụng thẻ BHYT...
Một số đề nghị
Để tháo gỡ việc thiếu thủ tục, giấy tờ khi mua BHYT, đề nghị có quy định và hướng dẫn cơ quan bảo hiểm xã hội chụp ảnh trực tiếp khách hàng có nhu cầu mua BHYT dán, đóng dấu giáp lai ảnh trên thẻ BHYT, tương tự như giấy chứng minh nhân dân. Khi đi khám, chữa bệnh cơ quan y tế đối chiếu ảnh trong thẻ để nhận dạng người bệnh.
Để đảm bảo nguồn ngân sách chi cho các hoạt động cộng đồng, cơ quan chức năng nên có quy định phần trăm ngân sách tối thiểu chi cho phòng, chống HIV/AIDS, trong đó có hoạt động tiếp cận cộng đồng.
Với hiệu quả về nhiều mặt của điều trị nghiện bằng Methadone, cần mở rộng các cơ sở điều trị để người bệnh dễ dàng tiếp cận hơn, giảm chi phí đi lại. Đồng thời với việc tiếp tục duy trì cung cấp bơm kim tiêm, bao cao su cho các nhóm đối tượng dễ bị lây nhiễm HIV ở vùng khó khăn.
Các đại biểu mong muốn có thêm nhiều cơ hội được đối thoại với các cơ quan xây dựng và thực thi Luật để các chính sách, pháp luật thực sự đi vào cuộc sống.
 29-3-anh-thoa-2-.jpg
TS Hoàng Đình Cảnh, Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống HIV/AIDS  phát biểu tại Hội thảo
 
Toàn cảnh

KT

Bình luận
Tìm kiếm văn bản
Thăm dò ý kiến

Xin bạn cho biết sắp tới nguồn tài trợ sẽ hết, các dịch vụ điều trị HIV/AIDS chi trả qua BHYT. Bạn có sẵn sàng mua BHYT không?