Logo
Logo

BỘ Y TẾ

cục phòng, chống HIV/AIDS

Điều trị Methadone tại Lào Cai: Hiệu quả và những trăn trở

Ngày xuất bản : 26/07/2017 - Lượt Xem: 4108

Chương trình điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone được tỉnh Lào Cai triển khai từ tháng 10/2013. Sau gần 04 năm, chương trình đã mang lại nhiều ý nghĩa tích cực như: giúp người nghiện từ bỏ dần ma túy, nâng cao chất lượng cuộc sống, giảm nguy cơ phạm pháp, góp phần đảm bảo ổn định an ninh trật tự xã hội, đồng thời hạn chế nguy cơ lây nhiễm HIV và các bệnh lây truyền qua đường máu (viêm gan B, viêm gan C…). Tuy nhiên, xung quanh điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone vẫn còn những trăn trở cần bàn.

Cơ sở điều trị Methadone đầu tiên của tỉnh được triển khai tại TP Lào Cai, đến nay, toàn tỉnh đã có thêm 06 cơ sở được thành lập và đi vào hoạt động tại Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS và 5 huyện: Văn Bàn, Bảo Thắng, Bát Xát, Sa Pa, Bảo Yên. Tính đến hết tháng 6/2017, có 1.601/1950 bệnh nhân hiện đang được điều trị Methadone, đạt 82,2% chỉ tiêu Chính phủ giao. Qua thời gian điều trị Methadone cho thấy hiệu quả khá ổn định. Nhiều bệnh nhân kiên trì, tuân thủ tốt điều trị, uống thuốc Methadone đã từng bước hồi phục sức khỏe, ổn định tâm lý, có thể làm việc, lao động bình thường, thoát khỏi sự lệ thuộc vào ma túy. Đặc biệt, chương trình Methadone đã giảm gánh nặng về kinh tế cho gia đình người nghiện, hạn chế gia tăng các tội phạm liên quan đến ma túy, buôn bán, sử dụng ma túy, góp phần ổn định an ninh trật tự xã hội.

Toàn tỉnh Lào Caicó 3.896 người nghiện có hồ sơ quản lý. Là một trong những tỉnh có số lượng người nghiện ma túy lớn so với cả nước, nhưng công tác cai nghiện (bắt buộc và tự nguyện) tại các trung tâm có chức năng cai nghiện trên địa bàn tỉnh đang gặp nhiều khó khăn. Tại các trung tâm bắt buộc quản lý và tổ chức cai nghiện cho 514 học viên, 69 học viên đang cai nghiện tại các xã, phường ; 1 .559 bệnh nhân đăng ký điều trị methadone tại các cơ sở xã hội hóa. Như vậy, số người được điều trị Methadone chiếm một tỷ lệ rất nhỏ so với số đối tượng nghiện ma túy đang ở ngoài xã hội. Trao đổi với chúng tôi, Thiếu tá Lê Anh Duyên, Phó Phòng Tham mưu Công an tỉnh Lào Cai cho biết, việc kiểm soát các đối tượng nghiện của ngành công an gặp khó khăn do thời gian gần đây, một số đối tượng nghiện ma túy đã đăng ký điều trị methadone tại các cơ sở tự nguyện để không đi cai nghiện tập trung tại các trung tâm, trong khi đó vẫn sử dụng đồng thời các chất dạng thuốc phiện và uống Methadone. Một vấn đề đặt ra đó là thời gian gần đây trên địa bàn xảy ra nhiều vụ trộm cướp vặt, cướp của, có cả những trường hợp liên quan đến những vụ án giết người,… Qua điều tra, một số đối tượng gây án là những bệnh nhân đang điều trị Methadone trong cộng đồng, ảnh hưởng đến an ninh trật tự xã hội.

Bên cạnh đó, hiện nay, tỷ lệ bỏ dở điều trị Methadone của tỉnh còn khá cao, nguyên nhân do tử vong hoặc mắc các bệnh lý khác không đến điều trị, bỏ địa phương đi làm ăn xa, bị bắt vào các trại giam, tự nguyện xin dừng điều trị và đặc biệt là bỏ điều trị không rõ lý do… Một trong nguyên nhân dẫn đến thực trạng này là do các dự án từ Trung ương cắt giảm số lượng thuốc; thay vì được hỗ trợ 100% chi phí điều trị như trước kia, bệnh nhân sẽ đóng góp một phần từ 7.000 - 10.000 đồng một lần uống tại các mô hình xã hội hóa điều trị Methadone. Mặc dù chi phí điều trị Methadone ít hơn rất nhiều so với sử dụng các chất dạng thuốc phiện nhưng việc phải trả tiền trong mỗi lần đi uống khiến cho tâm lý bệnh nhân không thoải mái bởi đã quen với sự miễn phí trước đó, các cơ sở thì vẫn luôn tạo điều kiện để bệnh nhân đến khám và điều trị, vì vậy đã dẫn đến tình trạng nhiều bệnh nhân nợ tiền trong một thời gian dài… Bên cạnh đó, do địa bàn rộng, địa hình nhiều nơi phức tạp nhưng mới chỉ có 6 cơ sở điều trị khiến nhiều bệnh nhân tham gia điều trị gặp khó khăn trong việc đi lại, nhiều bệnh nhân còn nhận thức sai lầm, thiếu quyết tâm trong điều trị. Theo bác sỹ Bùi Tiến Thạo, Phụ trách Cơ sở điều trị 3 trong 1 huyện Bảo Thắng (Lào Cai), đa số cán bộ trong sơ sở điều trị là kiêm nghiệm từ các khoa, phòng của bệnh viện, trong khi đó chế độ ưu đãi không có, cán bộ phải di chuyển linh hoạt, đảm nhiệm công việc giữa hai nơi khiến tâm lý không ổn định... Hầu hết cơ sở vật chất được bố trí lồng ghép với khoa truyền nhiễm của các bệnh viện (chưa có trụ sở riêng) nên gây trở ngại cho quá trình tư vấn, điều trị.

Bên cạnh những hiệu quả đáng ghi nhận, chương trình điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone cũng đang đối mặt với khó khăn do một số huyện chưa có sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành công an, lao động thương binh - xã hội và y tế về việc giới thiệu, chuyển gửi bệnh nhân… Trong khi đó, mục tiêu thực hiện chương trình điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone tại Lào Cai giai đoạn 2015 - 2020 là điều trị duy trì hàng năm cho 2.431 người nghiện ma túy các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone của 9/9 huyện, thành phố. Để đạt mục tiêu đó, đòi hỏi phải có sự vào cuộc của các các cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể trong việc tuyên truyền, vận động để người nghiện ma túy nhận thức được hiệu quả của việc cai nghiện bằng điều trị Methadone, từ đó tự nguyện tham gia và tuân thủ nghiêm túc quá trình điều trị. Trong quá trình điều trị, người thầy thuốc ngoài thực hiện công tác chuyên môn cần tạo mối liên kết gắn bó với bệnh nhân thông qua trò chuyện tư vấn để có những hỗ trợ kịp thời, động viên bệnh nhân duy trì điều trị. Trong tư vấn, thầy thuốc và tư vấn viên cần giúp bệnh nhân và người nhà bệnh nhân hiểu rõ điều trị Methadone phải thực hiện lâu dài và gần như suốt đời, để tránh trường hợp sau một thời gian điều trị, thấy không còn thèm heroin, người nhà của một số bệnh nhân và chính bản thân họ tưởng đã cai nghiện thành công, lại bỏ dở điều trị cho đỡ tốn kém chi phí, công sức đi lại mà không biết rằng, điều trị Methadone phải thực hiện lâu dài và gần như suốt đời. Hơn nữa, các cơ quan chức năng cùng cần nghiên cứu việc kết hợp chương trình điều trị với dạy nghề, hỗ trợ vay vốn, tạo việc làm phù hợp, lâu dài cho bệnh nhân, giúp họ ổn định tư tưởng, dự phòng tái nghiện ma túy. Từ đó, chương trình điều trị Methadone mới có thể mang lại hiệu quả cao, có tính bền vững hơn.

 26-7-methadone.jpg

Tuyên truyền, tư vấn cho bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS tại cơ sở điều trị 3 trong 1 huyện Bảo Thắng, Lào Cai.

Hong Tam

Bình luận
Tìm kiếm văn bản
Thăm dò ý kiến

Xin bạn cho biết sắp tới nguồn tài trợ sẽ hết, các dịch vụ điều trị HIV/AIDS chi trả qua BHYT. Bạn có sẵn sàng mua BHYT không?